Kort antwoord
Bacteriostatisch water is steriel water met 0,9% benzylalcohol als conserveermiddel. In het laboratorium is het het gangbare oplosmiddel om gevriesdroogde (gelyofiliseerde) onderzoekspeptiden te reconstitueren. Anders dan steriel water zonder conserveermiddel, dat voor eenmalig gebruik bedoeld is, blijft een geopende flacon gekoeld tot 28 dagen bruikbaar.
Bij Pepspan kost een flacon van 10 ml € 11,90. In de doos van 10 flacons (€ 79,90) betaal je € 7,99 per flacon.
Wie met gelyofiliseerde onderzoekspeptiden werkt, komt er niet omheen: voordat een peptide in een experiment gebruikt kan worden, moet het poeder worden opgelost. Daarvoor is bacteriostatisch water het standaardmiddel. Toch roept het product vaak vragen op. Wat zit erin? Waarom niet gewoon steriel water? Is het bij de apotheek te krijgen, en hoe lang blijft een geopende flacon goed? In deze gids zetten we de feiten op een rij: van samenstelling en houdbaarheid tot prijs en de punten waarop je let als je bacteriostatisch water online bestelt.
Wat is bacteriostatisch water?
Bacteriostatisch water is steriel, niet-pyrogeen water waaraan 0,9% benzylalcohol is toegevoegd. Dat benzylalcohol werkt als conserveermiddel: het voorkomt dat bacteriën zich in de flacon vermenigvuldigen nadat die voor het eerst is geopend. Daar komt ook de naam vandaan. ‘Bacteriostatisch’ betekent dat de groei van bacteriën wordt geremd, zonder dat ze per se worden gedood. Een bactericide middel doodt bacteriën wel actief; dat is een ander principe.
In het Engels heet het product bacteriostatic water. Je komt ook de verkorte namen BAC-water en bacwater tegen. Het gaat steeds om hetzelfde: steriel water met 0,9% benzylalcohol.
Het product wordt geleverd in een verzegelde glazen flacon met een rubberen septum en een aluminium krimpdop. Volgens de productiespecificatie ligt de pH tussen 4,5 en 7,0. Die licht zure waarde komt door het benzylalcohol in de waterige oplossing en past bij de stabiliteitseisen van de meeste gelyofiliseerde onderzoekspeptiden. De concentratie van 0,9% is laag genoeg om de meeste peptiden niet te beïnvloeden, maar hoog genoeg om microbiële besmetting tegen te gaan.
Waarvoor dient bacteriostatisch water in het laboratorium?
In laboratoriumonderzoek dient bacteriostatisch water vooral om gelyofiliseerde verbindingen te reconstitueren. Gelyofiliseerd of gevriesdroogd betekent dat het product als droog poeder wordt geleverd; zo blijft het tijdens opslag en transport langer stabiel. Vóór experimenteel gebruik wordt dat poeder opgelost in een geschikt oplosmiddel, en in de meeste peptideprotocollen is dat bacteriostatisch water.
Het wordt in onderzoeksprotocollen genoemd bij vrijwel alle bekende onderzoekspeptiden, zoals BPC-157, TB-500, CJC-1295 + Ipamorelin, GHK-Cu en Epithalon. Ook bij combinatieprotocollen, zoals de Wolverine Stack met BPC-157 en TB-500, is het het gebruikelijke oplosmiddel. Meer achtergrond over een van die peptiden lees je in onze gids over TB-500 in Europees onderzoek.
Het grote praktische voordeel is meermalig gebruik. Eén flacon van 10 ml is genoeg om een of meer peptideflacons te reconstitueren en blijft na opening wekenlang bruikbaar. Steriel water zonder conserveermiddel moet na het eerste gebruik worden weggegooid. Bij onderzoeksprogramma’s waarin gedurende enkele weken verschillende peptideflacons worden voorbereid, scheelt dat verspilling en kosten.
Hoe verloopt de reconstitutie?
De reconstitutie gebeurt in het laboratorium, onder aseptische omstandigheden. Het water wordt langzaam langs de binnenwand van de peptideflacon toegevoegd, niet rechtstreeks op het poeder. Daarna wordt de flacon voorzichtig gezwenkt, nooit geschud, tot het poeder volledig is opgelost en de oplossing helder is. Blijft de oplossing troebel of zweven er deeltjes in, dan kan dat wijzen op afbraak of besmetting. Een uitgebreide beschrijving staat in onze stap-voor-stap handleiding voor het reconstitueren van peptiden.
Let wel: de compatibiliteit hangt af van de verbinding. Bepaalde bijzonder gevoelige eiwitten of peptidefragmenten vragen om steriel water zonder conserveermiddel of om een ander oplosmiddel. Raadpleeg daarom altijd de productdocumentatie van de specifieke verbinding.
Verschil tussen bacteriostatisch water en steriel water
Bacteriostatisch water en steriel water lijken op elkaar: beide zijn steriel en beide worden gebruikt om gelyofiliseerde verbindingen op te lossen. Het wezenlijke verschil zit in het conserveermiddel.
Steriel water, de productcategorie die bekendstaat als ‘water voor injecties’, bevat geen enkel conserveermiddel. Is de verpakking eenmaal geopend, dan kunnen bacteriën die daarbij binnenkomen zich vrij vermenigvuldigen. Daarom is steriel water bedoeld voor eenmalig gebruik: wat overblijft, wordt weggegooid. Bacteriostatisch water bevat 0,9% benzylalcohol, dat bacteriegroei gedurende de gebruiksperiode van 28 dagen blijft remmen. Zo kan dezelfde flacon meerdere keren worden gebruikt.
| Eigenschap | Bacteriostatisch water | Steriel water (water voor injecties) |
|---|---|---|
| Conserveermiddel | 0,9% benzylalcohol | Geen |
| Gebruik | Meermalig, tot 28 dagen na opening | Eenmalig |
| Na opening | Gekoeld bewaren (2–8 °C), binnen 28 dagen opgebruiken | Restant weggooien |
| Steriliteit na opening | Bewaakt door het conserveermiddel | Alleen gegarandeerd tot de eerste opening |
| Kostenefficiëntie | Hoog: één flacon voor meerdere reconstituties | Laag: telkens een nieuwe verpakking |
| Verkrijgbaarheid | Vooral via gespecialiseerde leveranciers | Vaker in de apotheek |
Voor de meeste reconstituties in het laboratorium is bacteriostatisch water daarom de logische keuze. Steriel water zonder conserveermiddel heeft alleen de voorkeur wanneer zelfs sporen van benzylalcohol een bepaalde test kunnen verstoren, of wanneer het protocol uitdrukkelijk een oplosmiddel zonder conserveermiddel voorschrijft.
Is bacteriostatisch water verkrijgbaar bij de apotheek?
Veel mensen zoeken eerst bij de apotheek. In Nederlandse apotheken is bacteriostatisch water echter zelden vrij verkrijgbaar. Wat apotheken doorgaans wel in het assortiment hebben, is steriel water zonder conserveermiddel. Dat is een ander product: het bevat geen benzylalcohol en is bedoeld voor eenmalig gebruik. Bacteriostatisch water met 0,9% benzylalcohol is in de apotheek minder gebruikelijk. Of een apotheek het op verzoek kan bestellen, verschilt per apotheek.
Wie bacteriostatisch water voor laboratoriumonderzoek nodig heeft, bestelt het daarom meestal online bij een gespecialiseerde leverancier. Het bacteriostatisch water van Pepspan wordt niet via apotheken verkocht: het is een laboratoriumbenodigdheid, geen geneesmiddel, en uitsluitend bestemd voor onderzoek. Meer over de regels rond onderzoeksstoffen lees je in ons artikel over de juridische status van onderzoekspeptiden in Nederland en Europa.
Bacteriostatisch water online kopen: waar let je op?
Online is het aanbod groot, maar de kwaliteit loopt uiteen. Controleer vóór je bestelt in elk geval deze punten:
- Samenstelling: 0,9% benzylalcohol moet duidelijk op het etiket en de productpagina staan. Zonder conserveermiddel heb je gewoon steriel water.
- Verzegelde flacon: een glazen flacon met rubberen septum en een intacte krimpdop. Is de verzegeling beschadigd, gebruik de flacon dan niet.
- Steriel en niet-pyrogeen: dat hoort uitdrukkelijk vermeld te staan.
- Batchnummer en COA: het batchnummer moet op het product staan en er moet een certificaat van analyse (COA) zijn voor precies de batch die je ontvangt. Kijk ook wat dat COA werkelijk meet.
- Verzending binnen de EU: een zending vanuit een EU-land voorkomt douanecontrole, invoerheffingen en vertraging aan de grens.
Bij Pepspan wordt het bacteriostatisch water geproduceerd in Spanje, in een ISO 13485:2016 + GMP-gecertificeerde faciliteit. Elke batch heeft een COA van een onafhankelijk laboratorium dat het benzylalcoholgehalte (0,9%) via HPLC verifieert; steriliteit en pH volgen de productiespecificatie van de fabrikant. Het certificaat is te controleren via de QR-code op het flesje, en alle analyses staan op onze pagina met zuiverheidsrapporten.
We verzenden vanuit Spanje met track & trace. In Nederland wordt je bestelling binnen 5 werkdagen na verzending geleverd, zonder douane of invoerheffingen, omdat de zending binnen de EU blijft. Beide formaten en de actuele prijzen vind je op de productpagina van ons bacteriostatisch water.
Wat kost bacteriostatisch water?
De prijs hangt vooral af van het formaat en de hoeveelheid. Bij Pepspan gelden deze prijzen:
- Flacon van 10 ml: € 11,90
- Doos met 10 flacons van 10 ml: € 79,90, oftewel € 7,99 per flacon (33% voordeliger dan losse flacons)
- Verzending naar Nederland: € 10,90, gratis vanaf € 50
De doos van 10 valt dus altijd binnen de gratis verzending. Bestel je een losse flacon samen met onderzoekspeptiden, dan kom je ook al snel boven de € 50. Werk je over een langere periode met meerdere peptideflacons, dan is de doos meestal de voordeligste keuze: een geopende flacon gaat 28 dagen mee, dus daarna open je eenvoudig de volgende.
Houdbaarheid: hoe lang blijft bacteriostatisch water goed?
- Ongeopende flacon: bewaren op kamertemperatuur (15–25 °C), beschermd tegen direct licht. Zo blijft de flacon goed tot de houdbaarheidsdatum van de fabrikant. Koelen is niet nodig.
- Geopende flacon: gekoeld bewaren bij 2–8 °C en binnen 28 dagen opgebruiken, ongeacht het resterende volume. Noteer de datum van opening op het etiket.
- Niet invriezen: bevriezing kan het glas doen barsten en de concentratie van het benzylalcohol veranderen. Is een flacon toch bevroren geweest, gebruik dan een nieuwe.
- Controleer de oplossing: gooi de flacon weg bij troebelheid, verkleuring, zichtbare deeltjes of een beschadigd septum.
Waarom precies 28 dagen? Het benzylalcohol remt bacteriegroei gedurende die periode, mits er aseptisch wordt gewerkt. Bewaren in de koelkast geeft een extra veiligheidsmarge. Na 28 dagen is die bescherming niet meer gegarandeerd. Twijfel je, vervang de flacon dan: een nieuwe flacon kost weinig vergeleken met besmette onderzoekspeptiden en onbruikbare resultaten.
Veelgestelde vragen
Uitsluitend voor onderzoek: het bacteriostatisch water van Pepspan is uitsluitend bestemd voor laboratoriumonderzoek. Het is geen geneesmiddel en niet bestemd voor gebruik bij mensen of dieren.